Đền Tống Trân – Di tích Quốc gia, điểm đến tâm linh và văn hóa đặc sắc của xã Tống Trân, tỉnh Hưng Yên

Đền Tống Trân tọa lạc trên khu đất cao ráo, thoáng đãng ở phía Nam thôn An Cầu, nhìn ra dòng sông Luộc hiền hòa. Vào mùa hè, du khách đến đây sẽ được chiêm ngưỡng những đầm sen nở rộ, hương thơm ngát hòa quyện cùng tiếng gió đồng nội, tạo nên một khung cảnh vừa nên thơ, vừa linh thiêng. Con đường dẫn vào đền rợp bóng cây xanh, mang đến cảm giác yên bình, thành kính ngay từ những bước chân đầu tiên.

Con đường dẫn vào đền Tống Trân

Ngài Lưỡng quốc Trạng nguyên Tống Trân – Tài năng, trí tuệ và khí phách Việt

Tương truyền, ngài Tống Trân sinh năm 556, trong một gia đình thuộc dòng dõi thi thư. Cha mất sớm, gia cảnh sa sút, mẹ già yếu, ông phải theo mẹ đi ăn xin khắp nơi. Thế nhưng, vượt lên hoàn cảnh, cậu bé Tống Trân nổi bật bởi tư chất thông minh, hiếu học. Mới 7 tuổi, ông đã tham dự khoa thi dưới triều vua Lý Nam Đế và đỗ Trạng nguyên – bậc cao nhất trong khoa bảng, một kỳ tích hiếm thấy trong lịch sử.

Đền chính thờ ngài Tống Trân

Không chỉ giỏi văn chương, Ông còn thể hiện bản lĩnh ngoại giao tuyệt vời. Khi đi sứ phương Bắc, ông ứng đối trôi chảy, mưu trí khéo léo, là nhân tài bậc nhất trong 18 nước chư hầu khiến triều đình phương Bắc phải khâm phục, tôn vinh là “Lưỡng quốc Trạng nguyên”. Danh hiệu này không chỉ là vinh dự cá nhân, mà còn là niềm tự hào chung của đất nước, khẳng định trí tuệ và khí phách Đại Việt.

Tượng ngài Tống Trân

Đức độ vẹn toàn – Biểu tượng nhân nghĩa và thủy chung

Bên cạnh tài năng kiệt xuất, ngài Tống Trân còn nổi tiếng là người con hiếu thảo, người chồng nghĩa tình. Câu chuyện tình thủy chung giữa ông và bà Cúc Hoa – người vợ nhân hậu, tảo tần – đã trở thành huyền thoại, đi vào chèo cổ và ca dao dân gian. Trong những năm tháng đi sứ, dù xa cách mười năm không tin tức, bà Cúc Hoa vẫn một lòng chờ đợi, nuôi dưỡng mẹ già, thể hiện sự son sắt, nghĩa tình. Chính sự chung thủy ấy đã làm sáng ngời thêm nhân cách của ngài Tống Trân, để lại bài học quý báu về đạo nghĩa vợ chồng cho hậu thế.

Nhà mẫu trong khuôn viên của di tích, là nơi thờ vọng bà Cúc Hoa

Khi trở về quê, ông không mưu cầu quyền quý mà mở lớp dạy học, truyền chữ nghĩa cho trẻ em nghèo, thể hiện tinh thần “trọng nghĩa khinh tài”. Nhân dân vì vậy không chỉ kính phục tài năng mà còn tôn vinh đức độ của ông như một bậc thầy về nhân cách sống.

Giếng cổ trước cửa Đền

Lễ hội đền Tống Trân – Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia

Hằng năm, từ ngày mồng 10 đến 17 tháng 4 âm lịch, lễ hội đền Tống Trân được tổ chức long trọng để tưởng nhớ công đức của ngài. Điểm đặc sắc của lễ hội là nghi thức rước nước và rước nghiên bút trên dòng sông Luộc – nơi gắn liền với giai thoại Tống Trân. Lễ rước được tổ chức trang nghiêm, cùng nhiều nghi lễ truyền thống như rước kiệu, tế lễ, dâng hương.

Lễ rước nước nước và rước nghiên bút trên sông Luộc
Phần hội sôi nổi với các trò chơi dân gian như cờ người, chọi gà, thi nấu cơm, bóng chuyền, hát trống quân… Đặc biệt, tích chèo cổ “Tống Trân – Cúc Hoa” được trình diễn, nhắc nhớ về câu chuyện tình yêu đầy nhân văn. Chính bởi giá trị đặc sắc ấy, năm 2021, lễ hội đền Tống Trân đã được công nhận là Di sản văn hóa

phi vật thể Quốc gia.

Người dân và du khách đang tham gia Lễ rước tại Lễ hội đền Tống Trân

Giá trị văn hóa – tâm linh trường tồn

Đền Tống Trân không chỉ là nơi thờ phụng bậc hiền tài đất nước, mà còn là điểm đến giáo dục truyền thống cho các thế hệ trẻ, hun đúc lòng yêu quê hương, đất nước, khuyến khích tinh thần hiếu học và gìn giữ đạo lý thủy chung, hiếu nghĩa. Đồng thời, với lợi thế cảnh quan thiên nhiên, đặc biệt là nguồn nước khoáng nóng tự nhiên, nơi đây hứa hẹn trở thành điểm nhấn trong phát triển du lịch văn hóa – tâm linh và sinh thái của xã Tống Trân nói riêng, tỉnh Hưng Yên nói chung.

Khu nhà khách tại đền, nơi du khách có thể trải nghiệm nguồn nước khoáng nóng

 Đền Tống Trân – không chỉ là di tích, mà còn là nơi hội tụ tinh hoa lịch sử, văn hóa và tâm linh. Về với đền Tống Trân, du khách không chỉ hành hương tưởng nhớ bậc hiền tài Lưỡng quốc Trạng nguyên, mà còn được hòa mình trong bầu không khí thiêng liêng, trong lành, để thêm tự hào và trân trọng những giá trị ngàn đời của dân tộc.